Włocławska Dolina Wisły

Włocławska Dolina Wisły o powierzchni ogólnej 4763,76 ha od północy wchodzi w zasięg terytorialny Nadleśnictwa Włocławek na obszarze 2324,36 ha, z czego w zarządzie nadleśnictwa znajduje się 436,46 ha. Obszar w aktualnej formie został powołany Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 2 września 2021 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Włocławska Dolina Wisły (Dz. U. z 2021 r. poz. 1720).

Obszar ostoi obejmuje dolinę Wisły wraz z korytem rzeki, terasą zalewową oraz fragmentami stromych zboczy. Włocławska Dolina Wisły wyróżnia się typowymi dla dużych rzek nizinnych formami geomorfologicznymi: piaszczystymi wyspami, rozległymi starorzeczami, stromymi skarpami i progami tektonicznymi. Szczególnie interesujący jest odcinek przełomowy koło Nieszawy, będący granicą między Kotliną Płocką a Toruńską. Rzeka tworzy tu szerokie zakola, które mogą zajmować nawet 1/3 szerokości doliny. Siedliska kształtowane są przez obecność wody, a ich zróżnicowanie zależy od uwilgotnienia i rodzaju osadów. Siedliska kształtowane są przez obecność wody, a ich zróżnicowanie zależy od uwilgotnienia i rodzaju osadów. Blisko koryta występują siedliska inicjalne, na starorzeczach zachodzi naturalne lądowacenie. Na zboczach doliny wykształciły się bardziej zróżnicowane zbiorowiska – od muraw i zarośli po lasy. Rzeźba terenu sprzyja też występowaniu siedlisk kserotermicznych. Piaszczyste łachy w korycie rzeki tworzą się wskutek działalności erozyjno-akumulacyjnej Wisły, szczególnie poniżej tamy we Włocławku. Okresowe zalewy są tu kluczowe dla utrzymania zbiorowisk łęgowych z klas Salicetea purpureae i Alno-Ulmion. Nowe wyspy porastają efemeryczne zbiorowiska z klas Bidentetea tripartiti i Isoëto-Nanojuncetea, starsze – zarośla wierzbowe i łęgi topolowe.

Na terenie omawianego obszaru znajduje się rezerwat przyrody Kulin, którego celem powołania było zachowanie naturalnych zespołów leśnych (grądy, świetliste dąbrowy, fragmenty łęgów) oraz muraw kserotermicznych z rzadkimi gatunkami.

Przedmiotami ochrony w obrębie obszaru są następujące siedliska przyrodnicze i gatunki:

• 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris);

• 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum);

• 91E0* Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe);

• 91I0* Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)

• 1337 bóbr europejski Castor fiber;

• 1375 wydra Lutra lutra;

• 1188 kumak nizinny Bombina bombina;

• 6144 kiełb białopłetwy Romanogobio albipinnatus;

• 1130 boleń Aspius aspius;

• 5339 różanka Rhodeus sericeus amarus;

• 1149 koza Cobitis taenia;

• 1099 minóg rzeczny Lampetra fluviatlis.