Dolina Dolnej Wisły

Dolina Dolnej Wisły o powierzchni ogólnej 33559,04 ha jedynie niewielkim swym fragmentem wchodzi w zasięg terytorialny Nadleśnictwa Włocławek (1498,83 ha). W stanie posiadania Nadleśnictwa znajduje się 60,65 ha. Obszar w aktualnej formie został powołany Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133).

Obszar obejmuje rzekę wraz z przylegającymi terenami zalewowymi na długości ponad 250 km. Stanowi on niezwykle istotne miejsce dla ptaków – zarówno jako teren lęgowy, jak i korytarz migracyjny oraz miejsce odpoczynku w trakcie przelotów i zimowisk. W dolinie dolnej Wisły występują unikalne w skali europejskiej warunki sprzyjające ochronie ptaków siewkowych, związane z obecnością siedlisk korytowych charakterystycznych dla dużych rzek nizinnych.

Wśród najcenniejszych siedlisk dla ptaków wyróżnia się kilka typów:

• Siedliska korytowe, obejmujące trwałe wyspy (tzw. kępy), odsypy piaszczyste oraz łachy, są kluczowe dla wartości ornitologicznej całej doliny Wisły;

• Strome, urwiste brzegi rzeczne, podlegające procesom erozji, stanowią dogodne miejsca gniazdowania dla gatunków ryjących nory, takich jak brzegówka i zimorodek;

• Lasy łęgowe oraz zarośla wierzbowe są zasiedlane przez liczne gatunki ptaków wróblowych. Szczególnie cenne przyrodniczo są fragmenty dobrze wykształconych łęgów ze starszym drzewostanem – uznawane za jedne z najbardziej wartościowych siedlisk ptaków w Europie.

• Starorzecza, usytuowane na terasach zalewowych, oferują różnorodne warunki siedliskowe – zarówno pod względem wielkości, jak i typów roślinności wodnej. Wśród trzcinowisk gniazdują m.in. trzciniak, łabędź niemy i błotniak stawowy, natomiast na starorzeczach z rozwiniętą roślinnością pływającą – rybitwy czarne i białowąse;

• Ekstensywnie użytkowane łąki i pastwiska to siedliska ptaków związanych z krajobrazem rolniczym. Na łąkach doliny Wisły spotkać można derkacza. Na najniżej położonych fragmentach, zwłaszcza przy starorzeczach, wciąż gniazdują czajki.

Do gatunków ptaków chronionych wg tzw. dyrektywy ptasiej (z kodami podanymi w nawiasie oraz globalną oceną wartości obszaru dla ochrony danego gatunku należą:

bielik Haliaeetus albicilla (A075 – C),

błotniak stawowy Circus aeruginosus (A081 – C),

brodziec piskliwy Actitis hypoleucos (A168 – C),

brzegówka Riparia riparia (A249 – B),

derkacz Crex crex (A122 – C),

dziwonia Carpodacus erythrinus (A371 – C),

jarzębatka Sylvia nisoria (A307 – C),

łabędź niemy Cygnus olor (A036 – C),

mewa siwa Larus canus (A182 – C),

mewa srebrzysta Larus argentatus (A184 – C),

nurogęś Mergus merganser (A070 – B),

ohar Tadorna tadorna (A048 – B),

ostrygojad Haematopus ostralegus (A130 – C),

remiz Remiz pendulinus (A336 – C),

rybitwa białoczelna Sterna albifrons (A195 – A),

rybitwa białowąsa Chlidonias hybridus (A196 – C),

rybitwa czarna Chlidonias niger (A197 – C),

rybitwa rzeczna Sterna hirundo (A193 – B),

sieweczka rzeczna Charadrius dubius (A136 – B),

trzciniak Acrocephalus arundinaceus (A298 – C),

zimorodek Alcedo atthis (A229 – C), żuraw Grus grus (A127 – C).